2 zł 1924 i 1925

Dyskusje na temat monet bitych dla ziem polskich w okresie rozbiorów, monet czasów II RP, a także monet okupacyjnych występujących podczas I i II Wojny Światowej

Moderatorzy: meszuzel, wordlord

2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 10 Sie 2018 15:31

Zadano mi takie pytanie:

Dlaczego piszesz w tabeli, że w obiegu są pozycje 780.000 szt. i 1.200.000 szt. 2 złote, skoro zostały wycofane (odwrotka 12'1924 i Birmingham 11'1924)?

Przytaczam jeszcze raz tą tabelę:
1927-1928  -2.jpg


co z niej wynika w kolumnie obieg monet srebrnych na dzień 31.03.1928 wynosił 91.300.000 zł. Kwota ta zawiera monety srebrne 1 zł jak i 2 zł z roczników 1924 i 1925. Był to najwyższy poziom od grudnia 1924.
Można zatem wnioskować , że przed wycofywaniem i przetapianiem monet 1 zł i 2 złote wypuszczono wpierw wszystkie do obiegu.
Dwa wątki chciałbym rozwinąć:
1. ile było 1 zł i 2 zł
1. ile złotówek przetopiono do emisji pierwszych 5 zł NIKE 1928.

Katalogi jak wyżej w zestawieniu podają, że łączny nakład złotówek wyniósł 40.073.339 szt co stanowi taką samą wartość w złotówkach.
Natomiast 2-jek miało być według katalogów 26.178.641 co stanowi wartość 52.357.282 zł.
Razem zatem 92.430.621 zł, kulminacyjny obieg 1 zł i 2 zł to 91.300.000 zł zatem różnica wynosi 1.130.621 zł jeżeli nie wycofywano z obiegu do tego czasu 1 zł to wycofanych 2-jek mogło być maksymalnie 565.311 szt,

A według Twojego pytania powinno być 1.980.000 szt mamy zatem różnice ok 1.400.000 szt (zaokrąglenia chodzi bardziej a rząd wielkości)
Są dwa wyjaśnienia albo wycofano tylko ok 560 tys szt.
Albo uzupełniono w ramach reklamacji 1.400.000 szt jakimi monetami???


Teraz drugi wątek wycofywania 1 zł
31.03.1928 mamy kulminacyjny obieg 1 zł i 2 zł w wysokości 91.3 mil zł. od tego momentu co 10 dni znikało od 500 tys do 1 mil. zł. a w tygodniu poprzedzającym emisje 5 zł Nike czyli 20.07.1929 1 i2 zł obieg wynosił 78,1 mil. zł
wynika, że z obiegu wycofano w tym czasie 13.200.000 szt 1 zł.
Złotówka ważyła 5 gram stopu 750 zatem po przetopieniu można z nich było wykonać 3,67 mil szt monet 5 zł po 18 g .


Pozdrawiam

POP Star
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 09 Gru 2018 02:29

obieg monety 2 zł oraz 1 zł 1924
1924 - obieg 2 zł i 1 zł.jpg


obieg monety 2 zł oraz 1 zł 1925
1925 - obieg 2 zł i 1 zł.jpg


obieg monety 2 zł oraz 1 zł 1926
1926 - obieg 2 zł i 1 zł.jpg


obieg monety 2 zł oraz 1 zł 1927
1927 - obieg 2 zł i 1 zł.jpg
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 09 Gru 2018 09:33

Zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 5.11.1927 nr 855 zmiana ustroju pieniężnego,
monety 2 złotowe oraz 1 złotowe, do których w poprzednim poście załączyłem tablice obiegu za lata 1924-1927 były niezgodne z tym rozporządzeniem.
Rozporządzenie nie przewidywało monet 1 złotowych srebrnych zatem powinny zostać wycofane z obiegu,
dalej rozporządzenie nie przewidywało monet 2 złotowych srebrnych próby 750 zatem powinny one zostać wycofane i zamienione na monety srebrne 2 złotowe próby 500.

Za sprawozdaniem mennicy zakupiono następujące ilości tych monet:
Sp Men ilości srebra.png


Zadaniem Banku Emisyjnego i Mennicy Państwowej w myśl nowego rozporządzenia Prezydenta RP było wycofanie z obiegu ok. 39 mil 1 złotówek oraz ok. 25 mil 2 złotówek.
Przeliczając na ówczesne wagony kolejowe (po 10,5 tony) to 18,5 wagonów złotówek oraz 23,5 wagony dwuzłotówek. Razem 42 wagony monet lub inaczej stopu srebra próby 750.

Według niektórych forumowiczów te 42 wagony stopu miały zostać zawiezione do Wąchocka i tam sołtys miał je pilnować.

Natomiast według innych forumowiczów zawartość tych wagonów miała trafiać do tygli mennicy i zostać przetopiona , następnie z uzyskanego stopu miały powstać nowe monety.

Przy czym przy wyrobie 2 złotówek do 1-nej tony stopu próby 750 należało dodać 0,5 tony miedzi, uzyskując w ten sposób 1,5 tony stopu próby 500, dla wybicia z tej ilości stopu 150 tys monet 2 złotowych, ta operacja przez cały okres obowiązywania wyżej cytowanego rozporządzenia Prezydenta RP w związku z brakiem odpowiedniego know how nie została zrealizowana.

Dla tego zadania mennica rezerwowała moce produkcyjne w roku gospodarczym 1930/1931.

Pozdrawiam

POP STAR
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez Nirmir102 » 09 Gru 2018 13:45

Srebro było przekazywane do huty w Strzybnicy, do procesu rafinacji.Wszystkie mennice w omawianym okresie do produkcji stopu do monet używały srebra próby 1000
Nirmir102
 
Posty: 67
Rejestracja: 12 Lis 2018 09:40

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 09 Gru 2018 18:53

Nirmir102 napisał:Srebro było przekazywane do huty w Strzybnicy, do procesu rafinacji.Wszystkie mennice w omawianym okresie do produkcji stopu do monet używały srebra próby 1000


Dziwne jedyną hutą wytwarzającą srebro w Polsce rzeczywiście była huta w Strzybnicy jednak jej produkcja z roku na rok spadała i w 1927 roku wyniosła 5.337 kg a w pierwszej połowie 1928 roku 3.379 kg.

Nigdzie nie ma w wzmianki o przekazywaniu tam srebra, odwrotnie są informacje o tym, że cała produkcja srebra od 1929 roku wysyłana jest za granicę w roku 1929 produkcja wyniosła 11.254 kg a w roku 1930 - 17.511 kg. To doniesienia prasowe.
Pisałem przy okazji 5 zł, że zakupiono w kraju na cel 5 zł ok 14 ton.

Jednak ze statystyk (rocznik) wynika produkcja w kg nastepująco
1926 -8.410 kg
1927 -6.030 kg
1928 - 6.939 kg
1929 -11.696 kg
1930 - 17.377 kg
strzybnica produkcja.jpg
Załączniki
1929-12-10 produkcja srebra w polsce.jpg
1929-12-19 produkcja srebra w polsce.jpg
GB nr 10 z 1931 produkcja srebra za 1930.jpg
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 13 Gru 2018 01:11

O 2-złotówce , która była, miała być a jej nie było.
Pasjonaci okresu II RP wiedzą , że w roku 1924 wprowadzono do obiegu 2 złotówki srebrne próby 750 wadze 10 gram i średnicy 27 mm wraz z 2-złotówkami miały zostać wprowadzone 1 złoty tej samej próby jednak wypuszczone zostały w obieg dopiero w styczniu 1925 roku. Nakłady obu nominałów zostały zakupione poza granicami Polski.
Część nakładu nominałów zamówiono w mennicy Paryskiej , która przygotowała z dostarczonych wzorów stempli z mennicy warszawskiej stemple dla prywatnej mennicy w Birmingham oraz mennicy w Filadelfii. Niestety stemple przekazane powyższym mennicom były zbyt płytkie i jakość pierwszych dostarczonych monet poza paryskimi była nie zadowalająca, przy czym monety z mennicy Birmingham miały jeszcze wiele innych poważnych wad , następstwem było zerwanie kontraktu , który był zawarty za pośrednictwem innej prywatnej spółki, i powierzono bicie złotówek i dwuzłotówek mennicy królewskiej w Londynie.
Planowano wybicie również 3-ciego nominału 5-ciozłotowego jednak Rozporządzenie Prezydenta RP nr 65 z dnia 20 stycznia 1924 przewidywało próbę srebra 900 wagę 25 gram i średnicę 37 mm przy cenach srebra w latach 1924/1925 czyniło ją drogą w wykonaniu .
Rozporządzeniem Ministra Skarbu nr 401 z dnia 23 kwietnia 1924 minister skarbu niejako uchylił Ustawę Prezydencką wprowadzając zmianę w próbie monety 5-cio złotowej redukując ją z próby 900 na próbę 750 – rozporządzenie to było jednak bublem prawnym rozporządzenia niższej instancji nie mogły zmieniać Ustaw Prezydenckich.
Rozporządzeniem Ministra Skarbu z dnia 24 maja 1924 ustalono wzór m.in. monety 1-złotowej, 2-złotowej 5-złotowej o identycznej grafice (Żniwiarka)
Rozporządzeniem Ministra Skarbu z dnia 28 kwietnia 1925 roku zmieniono grafikę monety pięciozłotowej (Konstytucja)
Pierwotnie planowano zakupić znaczną ilość monet pięciozłotowych w Filadelfii ostatecznie podjęto próby bicia w mennicy warszawskiej na podstawie bubla prawnego, wynikiem bita była moneta niezgodna z obowiązującym systemem monetarnym. Dlatego kontynuacja bicia była bezzasadna gdyż monety te jako niezgodne z systemem monetarnym nie mogły trafić do obiegu pieniężnego. Jak podaje sprawozdanie mennicy wybito niewielką ilość konstytucji z tego część trafiła na rynek kolekcjonerski.
5-cio złotówka musiała zatem czekać na zmianę systemu monetarnego, co nastąpiło 5 listopada 1927 roku Rozporządzeniem Prezydenta RP nr 855 w sprawie zmiany ustroju pieniężnego.
W tym miejscu wracam do tytułu o dwuzłotówce "która była", przytoczone powyżej rozporządzenie nr 855, którego fragmenty cytuję:
Art. 1 Wybijanie monet należy do praw zwierzchnich Państwa i jest wyłącznie jego przywilejem.
Art. 4 …. Monety srebrne po 2 złote wybijane będą ze stopu, zawierającego na 1000 części ogólnej wagi 500 części srebra i 500 części miedzi.
…… Waga monet po 2 złote wynosi 10 gramów, średnica 27 mm.
Art. 20 Monety srebrne emitowane przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia , wymieniane będą w terminach, wskazanych w rozporządzeniu ministra skarbu, na monety srebrne, bite na podstawie rozdziału I niniejszego rozporządzenia oraz na bilety Banku Polskiego w stosunku złoty za złoty.

zwiastuje narodziny 5-cio złotówki, stała się jednocześnie wyrokiem śmierci dla złotówek srebrnych, które wkrótce musiały zostać wycofane oraz „czyśćcem” dla dwuzłotówek , które miały zostać przemienione z próby 750 na próbę 500.
W tym zakresie mennica ustaliła chronologię działań według następującej kolejności:
1. Narodziny - przygotowanie do bicia 5-cio złotówek i start bicia
2. Śmierć – przygotowanie do bicia złotówek niklowych i start bicia z jednoczesnym wycofywaniem z obiegu złotówek srebrnych i przetapianiem w mennicy.
3. Cudowna przemiana dwuzłotówek dająca sporo milionów oszczędności – sukcesywne wprowadzanie i wycofywanie z obiegu.

Rozporządzeniem Ministra Skarbu nr 657 z dnia 06.07.1928 o ustaleniu wzoru monety srebrnej wartości 5 zł zakończono okres przygotowań i prób monety pięciozłotowej. Ze względu na wysoką cenę srebra oraz możliwość pozyskania srebra z wycofywanych srebrnych złotówek odraczano ostateczne zakupy srebra aż do jesieni 1928 roku.
Rok 1929 do maja 1930 to wzmożona produkcja bicia 5-cio złotówek srebrnych oraz złotówek niklowych.
Dwuzłotówka, "która była" dni jej były policzone planowano w roku 1930 wycofywanie z rynku i przebijanie na monety dwuzłotowe o próbie srebra 500.
Kwiat metalurgów mennicy zaangażowany był w przygotowanie odpowiedniego stopu dla dwuzłotówek, w tym celu przetopiono kilka tysięcy dwuzłotówek, planowano zatrudnić jedynego w Polsce fachowego inżyniera menniczego, który ukończył studia w Petersburgu i Freibergu oraz pracował w mennicy cesarskiej w Petersburgu i w Szwajcarii, niestety przedwczesna śmierć uniemożliwił rozpoczęcie pracy w mennicy warszawskiej.
Nie pomogły również wizyty w mennicy królewskiej w Londynie. Stop próby srebra i miedzi nie wychodził.
W październiku 1930 roku wprowadzono ustawę zmieniającą pozostałą cześć stopu z miedzi na nieokreślony licząc na pomyślne rezultaty i rozpoczęcie bicia w 1931 roku.
Niepowodzenie z próbami stopu i produkcji dwuzłotówki otworzyło szanse pokazania się nowym monetom, i tak minister skarbu zniecierpliwiony nieudanymi próbami spontanicznie zdecydował o wprowadzeniu w obieg monety , która miała być wybita okolicznościowo, w niewielkim nakładzie z okazji setnej rocznicy powstania listopadowego, moneta tak przypadła do gustu ministrowi i jego otoczeniu, że wprowadził ją swym rozporządzeniem nr 634 z dnia 14 listopada 1930 w obieg ustalając nowy wzór monety srebrnej wartości 5 złotych rocznik 1930 i zlecając dokończenie nakładu 28 mil. szt.
Super bo moneta po wybiciu znacznej ilości i przekazaniu do Banku Emisyjnego miliona szt. okazała się być bublem, nie zwrócono uwagi , że projektant projektował tylko awers monety niejako kolekcjonerskiej dla rewersu zastosowano grafikę dotychczasowej monety pięciozłotowej zmieniając tylko rocznik zabrakło oznaczenia kraju emitenta.
Wyemitowane sztuki trzymano w znacznej części w kasach banku i nie przekazywano publiczności. Natomiast niecałe pół miliona sztuk znajdujące się w sejfie mennicy przetopiono i przerobiono na pięciozłotówki NIKE 1930.
Dwuzłotówki „Żniwiarki” przetrwały cały okres obowiązywania systemu monetarnego lecz wraz z wprowadzeniem nowego systemu monetarnego w 1932 roku zostały błyskawicznie wycofane z obiegu, w roku gospodarczym 1932/33 w ilości 21.634.500 szt.
Podobnie jak moja historia pięciozłotówek nie jest źródłem naukowym lecz zdroworozsądkową analizą tak i historia 2 złote jest tylko moją interpretacją faktów.
Temat zostawiam otwarty i być może będę go uzupełniał i uszczegóławiał.
Pozdrawiam

POP STAR
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 14 Gru 2018 17:17

Nirmir102 napisał:Srebro było przekazywane do huty w Strzybnicy, do procesu rafinacji.Wszystkie mennice w omawianym okresie do produkcji stopu do monet używały srebra próby 1000


Przedstawiając tezę o przekazywaniu srebra do huty w Strzybnicy powinno się ją podeprzeć materiałem liczbowym lub rzetelnymi doniesieniami , należy więc trochę więcej poszperać i odnaleźć takie dane.

Analizując materiał liczbowy i doniesienia prasowe bardzo szybko można dostrzec , że huta w Strzybnicy w okresie nasilenia prac z wiązanych z biciem 5-cio złotówki srebrnej przerabiała niewielkie ilości w stosunku do zapotrzebowania, rafinacja srebra to tylko 37 roboczodób w roku, zaś wyrób srebra to max 17 ton nie mogła zatem przerabiać czy rafinować złotówek gdyż dowodziłby tego materiał liczbowy. Niestety nie potwierdza on Twoich twierdzeń.

Natomiast ze sprawozdania mennicy może dowiedzieć się, że walcownia w której wykonywano blachy do wyrobu monet i medali oraz plakiet w roku gospodarczym 1930/1931 przerobiła 395,7 ton stopów.
Podkładając pod wybite ilości liczby na potrzeby monetarne zapotrzebowanie wynosiło max. 200 ton oznacza to , że w innych celach przerobiono prawie drugi raz tyle bo 195,7 tony. Część użytkowano na różne inne produkty, jednak te liczby utwierdzają mnie w przekonaniu , że 5-cio złotówka przysparzała takie problemy, że wracała często z powrotem do kotła (tygla) celem przetopu i ponownego wykonania blachy srebrnej, celem ponownego wybicia.
Przerób walcowni mennicy r 1930-31.jpg

Podobny wniosek można wyciągnąć na podstawie wybitych monet z gotowych krążków, których zamówiono 15 mil. a obie mennice wykonały tylko 14,79 mil szt, co oznacza , że 210.000 szt zostało ..... przetopionych, innych przyczyn nie dostrzegam dlaczego nie wykonano 210.000 szt.

Zatem jednoznacznie można stwierdzić , że 1 złotych było przetapiane i wykonywano z nich blachy do produkcji 5-cio złotówek, natomiast dwuzłotówki po przetopieniu miały otrzymać domieszkę miedzi, nadwyżki jak przy złotówkach miały służyć jako stop do wyrobu pięciozłotówek.
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48

Re: 2 zł 1924 i 1925

Postprzez popstar » 16 Gru 2018 00:32

Co znaczy nie top monet - to był gotowy stop odpowiedniej próby, masz pojęcie o czym piszesz.
Wyjaśnię Ci przyjacielu co robili ze złotówkami:
jak informował dyr Aleksandrowicz monety złotowe szybko się wycierały i traciły nawet 3 procent na wadze więc

brali około 41.000 szt. złotówek czyli 200 kg stopu próby 750 w monetach i topili w tyglu następnie wylewali ciekły gotowy stop w formy a dalej walcowali blachę na grubość monety.

Według Ciebie brali 150 kg srebra i dodawali 50 kg miedzi powstał ciekły stop próby 750 pokaż mi różnicę.

Pomyliłeś przyjacielu lata i monety powielasz informacje z bicia 1 zł 2 zł oraz niedoszłej 5 zł gdzie srebro w znacznej ilości pozyskiwano z Strzybnicy, i wysyłano przede wszystkim do Francji oraz do mennicy warszawskiej dla bicia 5 zł KONSTYTUCJA , której miano wybić ok 6 mil. szt, w czerwcu 1925 sejm podjął rezolucje aby na brakującą część srebra pomiędzy próbą 750 a 900 rząd zakupił srebro nie zagranicą , za które płacił dewizami a w kraju.
Historia lawinowo potoczyła się zupełnie inaczej zamiast srebrnych 5 zł rząd wypuścił własne bez pokrycia 5 zł zdawkowe na sumę pierwotnie 150 mil zł, który wpierw Bank Polski nie chciał przyjmować jak wiemy później jednak przyjmował emisja biletów zdawkowych została jeszcze zwiększona i to doprowadziło do kryzysu waluty.

Trochę o stopie srebra i miedzi:


Stopiona ze srebrem miedź odciąga ze stopionego srebra tlen, tworząc tlenek miedziawy, którego powstaje tym więcej, im dłużej trwa proces topienia. Z tego też powodu stopienie miedzi ze srebrem zapobiega „praskaniu”. Powstały jednak tlenek miedziawy działa szkodliwie na stopy srebra, gdyż jest to związek bardzo twardy i kruchy. W wysokopróbnych stopach srebra (powyżej próby 0,935) tworzy się tlenek miedziowy CuO.

Przy stapianiu zatem srebra z miedzią zawierającą dużo tlenku miedziawego albo też gdy stapianie odbywa się zbyt długo, wewnątrz stopu powstają puste miejsca wypełnione tlenem lub wydziela się tlenek miedziawy, występujący w stopie w postaci pasów czy też siatki. Stop taki przy walcowaniu i żarzeniu tworzy w miejscach pustych wzdymki; wydzielony w postaci siatki tlenek miedziawy jest przyczyną tworzenia się nierówności blachy przy walcowaniu, a wydzielony w postaci pasów powoduje powstanie niebieskich plam przy polerowaniu.

Aby uniknąć sporządzania złych stopów, topienie należy wykonywać pod pokrywą węgla drzewnego. Topienie nie powinno trwać długo, a stop srebrowo-miedziowy przed odlaniem powinien zostać odtleniony silnym środkiem odtleniającym, jak np. fosforek miedzi, brąz magnezowy lub brąz krzemowy. Na 1 kg stopu sporządzanego z czystych metali dodaje się 1 g fosforku miedzi 10-procentowego; przy przetapianiu złomu srebra należy na każdy kilogram stopu dodać 5-10 g środka odtleniającego. :roll:

Za najbardziej właściwą temperaturę odlewu należy uznać 1100°C. Odlewanie w formy przeprowadza się bez zachowania szczególnej ostrożności. Przy sporządzaniu stopów, które mają być poddane obróbce mechanicznej, odlew należy wykonać przy niezbyt wysokiej temperaturze, a formę wypełniać wolno, aby uniknąć sfalowania zlewka.

Pozdrawiam

POP STAR
Ostatnio edytowany przez popstar, 16 Gru 2018 00:47, edytowano w sumie 1 raz
Awatar użytkownika
popstar
 
Posty: 290
Rejestracja: 09 Kwi 2017 17:48


Wróć do Monety polskie - Okres zaborów i II RP

Kto jest na forum

Użytkownicy przeglądający to forum: popstar oraz 3 gości